„ყველას აქვს, ჩემ გარდა“. ადრე თუ გვიან ამას მშობლების უმეტესობა ისმენს. შემდეგი კითხვა თითქმის ყოველთვის ასაკს ეხება. 10 წელი ნაადრევია? 12 უკვე გვიანია?
ასაკით დაწყება შეცდომაა. ორი 11 წლის ბავშვი შეიძლება სულ სხვადასხვანაირი იყოს. ერთი პლანშეტს აბრუნებს, როცა დრო ამოიწურება. მეორეს სამი გაფრთხილება და ჩხუბი სჭირდება. ერთი და იგივე ტელეფონი ამ ორი ბავშვისთვის ერთი და იგივე არ იქნება.
რატომ არ არსებობს სწორი ასაკი
აშშ-ის ბავშვთა ექიმების დიდი გაერთიანებაც ეთანხმება იმას, რომ ასაკი საქმის მხოლოდ ნაწილია. ამერიკის პედიატრთა აკადემიის თქმით, ეს გადაწყვეტილება „მხოლოდ ასაკს არ ეხება“. მთავარია, რამდენად მოწიფულია თქვენი შვილი და რა არის მნიშვნელოვანი თქვენი ოჯახისთვის.
მკვლევრებიც ვერ თანხმდებიან, რამდენად მავნეა ტელეფონი. ზოგი სმარტფონებსა და სოციალურ ქსელებს ბავშვების ძილისა და ფსიქიკური ჯანმრთელობის გაუარესებას უკავშირებს. სხვები მიიჩნევენ, რომ მტკიცებულებები სუსტი და არაერთგვაროვანია. ვინც უნდა იყოს მართალი, სამი რამის გაკეთება მაინც ღირს: კარგი ძილი, ერთად შედგენილი წესები და საუბარი იმაზე, რა ხდება ინტერნეტში.
ამიტომ სასარგებლო კითხვაა არა „რამდენი წლისაა?“, არამედ „რა შეუძლია უკვე ჩემს შვილს?“
7 ნიშანი, რომ თქვენი შვილი ტელეფონისთვის მზადაა
გაიხსენეთ ერთი რიგითი კვირა. თითოეულ სტრიქონზე აირჩიეთ: „ჯერ არა“, „ზოგჯერ“ ან „ჩვეულებრივ“. ჩემი შვილი…
- ეკრანს თიშავს, როცა დრო ამოიწურება, დიდი ჩხუბის გარეშე.
- უფრთხილდება თავის ნივთებს და იშვიათად კარგავს მათ.
- მეუბნება, როცა ინტერნეტში რამე აწყენინებს ან დააბნევს.
- ოჯახის წესებს იცავს, როცა არ ვუყურებ.
- ძილის წინ ეკრანებს გვაბარებს და კარგად სძინავს.
- შეუძლია მეგობრებს უარი უთხრას, მაშინაც კი, როცა ჯგუფი აწვება.
- ჰყავს მეგობრები და აქვს გატაცებები ეკრანების გარეშე.
თუ უმეტესად „ჩვეულებრივ“ გამოვიდა, ეს კარგი ნიშანია. სამი ან მეტი „ჯერ არა“ ნიშნავს, რომ ტელეფონმა შეიძლება დაიცადოს, სანამ უნარები განვითარდება.
3 კითხვა თქვენი შვილისთვის
ტელეფონს ისეთი სიტუაციებიც მოაქვს, რომლებსაც თქვენი შვილი ჯერ არ შეხვედრია. დაუსვით ეს სამი კითხვა და პასუხს ბოლომდე მოუსმინეთ, სანამ რამეს იტყვით.
- „ინტერნეტში ვიღაც ისეთ რამეს გიგზავნის, რაც გაწყენინებს. რას იზამ?“
- „ძილის წინ ტელეფონი გიზუზუნებს. რას იზამ?“
- „მეგობარი გთხოვს, გაუგზავნო შენი კლასელის სასაცილო ფოტო. რას იზამ?“
უსაფრთხო პასუხები მარტივია. უთხრას უფროსს, რომელსაც ენდობა. დილამდე გადადოს. უარი თქვას, რადგან სხვისი ფოტო მისი გასაზიარებელი არ არის.
თუ ბავშვმა ეს პასუხები ჯერ არ იცის, მას არაფერი დაუშავებია. მან გაჩვენათ, რაზე უნდა ისაუბროთ პირველ რიგში. ერთი რამ ნათლად უთხარით: იმის გამო, რომ მოგიყვათ, არასდროს დაისჯება.
სმარტფონი აუცილებელი არ არის
ბევრი მშობელი ორ არჩევანს ხედავს: ან არანაირი ტელეფონი, ან სმარტფონი, რომელზეც ყველაფერია. ამ ორს შორის კიდევ ერთი საფეხურია.
იქნებ თქვენს შვილს სჭირდება, რომ სკოლაში ან წრეზე მიმავალი დაგიკავშირდეთ. ამისთვის უბრალო ტელეფონიც საკმარისია, სმარტსაათიც. აირჩიეთ ისეთი, რომლითაც დარეკვა და შეტყობინების გაგზავნა შეიძლება, აპლიკაციებისა და ინტერნეტის გარეშე. აკადემიაც ამბობს, რომ უმცროსი ასაკის ბავშვებს შეიძლება მარტივი ტელეფონი ან საათი უფრო შეეფერებოდეს.
ხოლო თუ თქვენს შვილს ჯერ არ სჭირდება თქვენთან დაკავშირება, საჩქარო არაფერია. ლოდინით არაფერს კარგავთ.
თუ პასუხია „ჯერ არა“
„ჯერ არა“ უფრო ადვილი სათქმელია და უფრო ადვილი მოსასმენიც, როცა მას გეგმა ახლავს. შვიდი უნარიდან ერთი ან ორი აირჩიეთ. რამდენიმე კვირა მათზე ივარჯიშეთ, ტელეფონის გარეშე.
- გაჩერება, როცა დრო ამოიწურება: ხუთი წუთით ადრე გააფრთხილეთ და შეაქეთ, როცა მშვიდად გაჩერდება.
- ეკრანების გამორთვა ძილის წინ: ღამით სახლში ყველა ეკრანი სამზარეულოში იმუხტება. თქვენიც.
- ჯგუფისთვის უარის თქმა: სკოლის გზაზე ერთად ივარჯიშეთ, როგორ თქვას ერთი თავაზიანი „არა“.
უთხარით ბავშვს, რას აკეთებთ: „ტელეფონი დიდი საქმეა. მოდი, ჯერ ერთად ვივარჯიშოთ იმაში, რაც ამას სჭირდება“. ახლა თქვენი შვილი ხედავს, რას ელოდება „ჯერ არა“.
როცა ტელეფონი გამოჩნდება
წესებზე მანამდე შეთანხმდით, სანამ ტელეფონი ბავშვს ხელში ექნება. მერე ბევრად უფრო ძნელია. წესები ერთად ჩაწერეთ და ორივემ მოაწერეთ ხელი.
- ღამით ტელეფონს საძინებლის გარეთ სძინავს.
- ტელეფონები სუფრასთან არა, ოჯახის არც ერთი წევრისთვის.
- ახალ აპლიკაციებს ერთად ვირჩევთ, თითო-თითოდ.
- სხვის ფოტოს მხოლოდ მაშინ ვაზიარებ, თუ ის თანახმაა.
- მშობლის დაპირება: „როცა მელაპარაკები, ტელეფონს გადავდებ“.
თვეში ერთხელ შეთანხმებას ერთად გადახედეთ. ნდობის ზრდასთან ერთად წესები შეიძლება შეიცვალოს.
სცადეთ ამ კვირაში
- გაიარეთ 4-წუთიანი ქვიზი „მზადაა ჩემი შვილი ტელეფონისთვის?“ მასში ცხრა კითხვაა თქვენთვის, მერე სამი თქვენი შვილისთვის.
- ქვიზის შემდეგ ისაუბრეთ იმ კითხვებზე, რომლებიც ბავშვს გაუჭირდა, ყოველ საღამოს თითოზე.
- ყველა დამტენი სამზარეულოში გადაიტანეთ, ჯერ თქვენი.
- თუ ტელეფონი სახლში უკვე გამოჩნდა, შეთანხმება ახლავე დაწერეთ. ჯერ გვიანი არ არის.
ქვიზი უფასოა და რეგისტრაცია არ სჭირდება. ის ერთ მკაფიო პასუხს გაძლევთ: ჯერ არა, უბრალო ტელეფონი, ან სმარტფონი შეზღუდვებით. ასევე გაიგებთ, რომელი უნარები უნდა განვითარდეს ჯერ, და მიიღებთ ოჯახურ შეთანხმებას ტელეფონზე, ამოსაბეჭდად და ხელმოსაწერად. ეს გამოცდა არ არის, ოჯახური საუბრის გზამკვლევია. თუ წესები სახლში ყველა ეკრანისთვის გჭირდებათ, გამოიყენეთ „ოჯახის ეკრანის გეგმა“. ის უფასოა, საჭიროა მხოლოდ უფასო პროფილი.
