ერთხელ სთხოვთ, თბილად. მეორედ სთხოვთ. მესამედ უკვე უყვირით, და როგორც იქნა, ფეხსაცმელს იცვამს. სახლიდან ყველა გუნებაწამხდარი გადის, ხვალ კი ყველაფერი თავიდან მეორდება.
თუ თქვენი დილაც ასეთია, არც თქვენ ხართ ცუდი მშობელი და არც თქვენი შვილია ცუდი ბავშვი. ხშირად საქმე ბავშვში კი არა, იმაშია, როგორ ვთხოვთ. თხოვნის შეცვლა კი დღესვე შეგიძლიათ.
რატომ არ გვისმენენ ბავშვები პირველივე ჯერზე
თუ თამაშით გართული ბავშვი არ გპასუხობთ, ამას იშვიათად აკეთებს განზრახ. მისი ყურადღება მთლიანად დაკავებულია. სხვა ოთახიდან დაძახებული სიტყვები ხშირად მასთან ვერც აღწევს.
სიტყვებსაც აქვს მნიშვნელობა. „ფეხსაცმელს ჩაიცვამ?“ კითხვასავით ჟღერს, ამიტომ „არა“ მისაღებ პასუხად ჩანს. „კბილები, ჩანთა, ქურთუკი, და საჭმელი არ დაგავიწყდეს“ ოთხი დავალებაა. პატარა ბავშვს შეიძლება მხოლოდ ბოლო დაამახსოვრდეს.
ყვირილი მართლაც მოქმედებს, იმ წუთას. სწორედ ეს არის პრობლემა. ბავშვმა შეიძლება ისწავლოს, რომ პირველი ორი თხოვნა არ ითვლება და ნამდვილი თხოვნა მხოლოდ ხმამაღალია. ამიტომ შემდეგ ჯერზე სწორედ მას ელოდება.
4 ნაბიჯი ნებისმიერი თხოვნისთვის
მშობლებისთვის განკუთვნილ კურსებზე ამ ნაბიჯებს მრავალი წელია ასწავლიან. CDC (აშშ-ის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სააგენტო) პატარა ბავშვების მშობლებს თითქმის იმავეს ურჩევს. მიიპყარით ბავშვის ყურადღება, ზუსტად თქვით, რა გინდათ, და ყოველ ჯერზე საქმე ბოლომდე მიიყვანეთ. ეს ნაბიჯები დაახლოებით 3-დან 12 წლამდე ბავშვებს ერგება. უფროს ბავშვთან დატოვეთ ნაბიჯები 1-დან 3-მდე, ხოლო მე-4 ნაბიჯზე ერთად შეთანხმდით.
- ჯერ ყურადღება მიიპყარით. მიუახლოვდით. სახელით მიმართეთ. დაელოდეთ, სანამ შემოგხედავთ.
- თქვით ერთი მკაფიო რამ. უთხარით, რა გააკეთოს: „ფეხსაცმელი ჩაიცვი, თუ შეიძლება“. არც კითხვა, არც ჩამონათვალი.
- დაელოდეთ ხუთ წამს. იქვე დარჩით და არაფერი თქვათ. ეს დიდხანს გეჩვენებათ. ბავშვს ცოტა დრო სჭირდება, რომ ერთი საქმე შეწყვიტოს და მეორე დაიწყოს.
- მადლობა უთხარით, ან საქმე ბოლომდე მიიყვანეთ. თუ შეასრულა: „მადლობა, რომ ფეხსაცმელი ჩაიცვი“. თუ არა, კიდევ ერთხელ თქვით. მერე მშვიდად დაეხმარეთ, რომ შეასრულოს.
ყვირილი ჩვეულებრივ მე-4 ნაბიჯზე იწყება, ამიტომ ის წინასწარ დაგეგმეთ. სთხოვეთ ერთხელ, მერე კიდევ ერთხელ, მერე მშვიდად დაეხმარეთ. ყოველ ჯერზე ასე მოიქეცით და დააკვირდით, რამდენად ხშირად გიწევთ ხმის აწევა.
თქვით, რა გააკეთოს, და არა რა შეწყვიტოს
„ნუ დარბიხარ“ ბავშვს ეუბნება, რა არ უნდა გააკეთოს. იმას კი არ ეუბნება, რა გააკეთოს ამის ნაცვლად. „ნელა იარე, თუ შეიძლება“ კი ეუბნება.
- „ნუ ყვირი“ კი არა, „ჩუმად ილაპარაკე, თუ შეიძლება“.
- „მანქანას მაგიდაზე ნუ აბრახუნებ“ კი არა, „მანქანა იატაკზე ატარე, თუ შეიძლება“.
- „საწოლზე ნუ ხტუნაობ“ კი არა, „ფეხები იატაკზე, თუ შეიძლება“.
გააფრთხილეთ, სანამ სახალისო რამ დასრულდება
თამაშის ან ეკრანის უცებ შეწყვეტა ყველას უჭირს. ხუთი წუთით ადრე გააფრთხილეთ და თქვით, რა იქნება შემდეგ: „კიდევ ხუთი წუთი, მერე ბანაობის დროა“. როცა ხუთი წუთი გავა, ოთხი ნაბიჯი გამოიყენეთ.
შეამჩნიეთ, როცა გისმენთ
ჩვენი უმეტესობა მაშინ ლაპარაკობს, როცა ბავშვი არ გვისმენს, და ჩუმადაა, როცა გვისმენს. სცადეთ პირიქით. როცა ბავშვი პირველივე დაძახებაზე მოვა, სწორედ ამისთვის უთხარით მადლობა: „მადლობა, რომ დაძახებისთანავე მოხვედი“. ერთი კვირა სცადეთ დღეში სამი მადლობა.
როცა მაინც არ გამოდის
ყველა ბავშვი ზოგჯერ ყურს არ უგდებს თხოვნას, უფრო ხშირად მაშინ, როცა დაღლილია, მშიერია ან თამაშითაა გართული. სანამ ბავშვს დააკვირდებით, მომენტს დააკვირდით. ყოველთვის ერთი და იგივე მომენტია: დილა, ეკრანის გამორთვა, ძილის დრო? დაიწყეთ იქიდან, ერთი თხოვნით.
ხოლო როცა მაინც იყვირებთ, როგორც ყველა მშობელს ემართება, მერე გამოასწორეთ: „მაპატიე, რომ გიყვირე. კიდევ ერთხელ გთხოვ“. თქვენი შვილი ამისგანაც სწავლობს. ამაზე მეტს წაიკითხავთ სტატიაში „სიტყვები, რომლებიც თქვენს შვილს მთელი ცხოვრება გაჰყვება“.
თუ ბავშვს მოსმენა ყველგან უჭირს, სკოლაშიც, სთხოვეთ მის ექიმს, სმენა და ყურადღება შეუმოწმოს.
სცადეთ ამ კვირაში
- გაიარეთ 3-წუთიანი ქვიზი „რატომ არ მისმენს ბავშვი?“ მასში ათი დებულებაა იმაზე, როგორ სთხოვთ.
- აირჩიეთ დღის ყველაზე რთული მომენტი და ოთხი ნაბიჯი ყოველდღე სწორედ მაშინ გამოიყენეთ.
- დღეში ერთხელ ხუთი წუთით ადრე გააფრთხილეთ.
- დღეში სამჯერ უთხარით ბავშვს მადლობა, რომ მოგისმინათ.
ქვიზი უფასოა და რეგისტრაცია არ სჭირდება. ის 3-დან 12 წლამდე ბავშვების მშობლებისთვისაა. ქვიზი ხუთ ჩვევას ამოწმებს: ჯერ ყურადღება, ერთი მკაფიო მითითება, გაფრთხილება ცვლილებამდე, მშვიდად ბოლომდე მიყვანა და იმის შემჩნევა, რომ გისმენთ. ნახავთ, რომელი ერთით ან ორით დაიწყოთ, და მიიღებთ შვიდდღიან გეგმას. ეს გამოცდა არ არის, სწრაფი თვითშემოწმებაა. იმ წამისთვის, როცა სადაცაა იყვირებთ, სცადეთ „პაუზის ღილაკი“, 60-წამიანი დამშვიდება მშობლებისთვის.
